Evcil hayvanlarınızla uyuyor musunuz? Bu haber sizi çok ilgilendiriyor… – Hürriyet

Haberin Devamı

Evcil hayvanlarımızla ve sokak hayvanlarıyla pek çok şeyi paylaşıyoruz. Aynı evde ve şehirde ortak yaşamı sürdürdüğümüz dostlarımız, olmazsa olmaz parçamız haline geliyor. Onlarla kuvvetli bir bağ ve itimat ilişkisi geliştiriyoruz. Hayvanlarla kurduğumuz bu yakın bağ, insan ve çevreyle kurduğumuz ilişkilere de pozitif yansıyor.

Fakat, bu yakın bağ bir süre sonrasında kimi sorunları bununla beraber getirebiliyor. Günün yorgunluğuyla yatağa girip derin bir uykuya hazırlamış olduğumuz anda adeta tepeden üzerimize düşen dostlarımız, bizimle uyumak için yatağımıza yerleşiyor. Bazı geceler ise çok geç saatte, olmadık yöntemlerle uyandırılabiliyoruz. 

Peki, bu durum uyku sağlığını ne şekilde etkiliyor? CNN’de piyasaya sürülen “Evcil hayvanınızla uyumak mı; bu sizi (ve onu) iyi mi etkiliyor?” başlıklı haberde bu soruya cevap aranıyor. Fakat bu mevzuda uzmanlar ikiye bölünmüş durumda. Bir taraf, evcil hayvanlarla beraber aynı yatağı paylaşmanın uyku sağlığı başta olmak suretiyle pek çok sıhhat sorununu doğurabileceğini söylüyor. Öteki taraf ise insanlardaki kaygı bozukluğu ve duygusal problemleri çözmede evcil hayvanlarla birlikte uyumanın büyük yararı bulunduğunu belirtiyor.

Haberin Devamı

ONLARLA BİRLİKTE DAHA RAHAT UYUYORLAR

“Evcil hayvanlarımızla yatağımızı paylaşmamızda bir problem var mı?” sorusunu yanıtlayan, Şimal ABD Baytar Topluluğu’nun (NAVC) veterineri Dr. Dana Varble, sahipleriyle aynı yatağı paylaşan evcil hayvanların daha yüksek itimat duygusu geliştirdikleri ve bunun insanlarla daha sıkı bağ kurmalarına destek bulunduğunu söylüyor ve devam ediyor: “Sahipleriyle yakın bağ kuran köpekler ve kedilerde, oksitosin ve dopamin benzer biçimde yararlı nörotransmitterlerde artışlar görülüyor. Bu da sıhhatli bir gelişim göstermeleri için oldukça mühim.”

ABD’nin Arizona eyaletine bağlı Phoenix şehrinde bulunan Uyku Merkezi Mayo Clinic tarafınca 2017’de piyasaya sürülen verilere bakılırsa, klinikte tedavi görenlerin yarısından fazlası evcil hayvanlarıyla birlikte yatmaya başladıktan sonrasında, daha rahat uyuduğunu ortaya çıkarttı. Yüzde 20’lik bir kesim ise evcil hayvanlarıyla aynı yatağı paylaşmanın uyku durumlarını fena etkilediğini öne sürdü.

Haberin Devamı

2017 senesinde uyku standardını ölçmek için meydana getirilen bir başka araştırmada, aynı yatağı paylaşan köpeklere ve insanlara uyku seyircisi takıldı. Ortaya çıkan verilere bakılırsa, evcil hayvanlarıyla beraber uyuyan insanların daha iyi uyudukları tespit edildi.

Evcil hayvanlarınızla uyuyor musunuz Bu haber sizi çok ilgilendiriyor...

EVCİL HAYVANLAR İÇİN ALTERNATİF DÜZENLEMELER YAPILABİLİR’

Evcil hayvanlarla uyumak çocuklar için de oldukça yararlı olabiliyor. Evlatların erken yaşlardan itibaren hayvanlarla yakın ilişki kurması duygusal ve toplumsal gelişimlerine büyük bir katkı sağlıyor.

Bu yıl 17 ve 13 yaş grubu içinde meydana getirilen bir araştırma, evlatların ortalama üçte birinin evcil hayvanlarıyla yattığını ve bunun uyku kalitelerini etkilemediğini ortaya çıkarttı. Uzmanlar ek olarak, evcil hayvanlarıyla beraber uyuyan çocuklarla, yalnız uyuyan evlatların benzer uyku profilleri bulunduğunu deklare etti.

Haberin Devamı

Mayo Clinic’in Minnesota eyaletindeki kampüsünde görevli uzman Dr. Bhanu Prakash Kolla, araştırma verilerini şu sözlerle değerlendirdi: “Elde ettiğimiz sonuçlar, yatakta yada odanın içinde evcil hayvan bulundurmanın negatif bir tesirinin olmadığını gösteriyor.”

“Evcil hayvanların, insanların civarlarında bulunması ruhsal bir rahatlık yaratıyor. Bu da rahat bir uyku sürdürmenize destek oluyor” diyen Kolla, “Eğer yatağınızı paylaştığınız evcil hayvanınızın uykunuzu böldüğünü düşünüyorsanız, onlar için alternatif düzenlemeler yapabilirsiniz” önerisinde bulunuyor.

‘BERABER UYUMAK, UYKU BÖLÜNMELERİNE YOL AÇABİLİR’

Bazı uzmanlar ise evcil hayvanlarla aynı yatağı paylaşmanın iyi bir tercih olmayacağı görüşünde. Bunun da sebebi, yataktaki hareketlerin kaliteli bir uykuyu engelleyebileceği.

Haberin Devamı

Johns Hopkins Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Uyku Araştırmaları direktörü olan Prof. Vsevolod Polotsky, “Hayvanlar devamlı hareket edebilir yada ses çıkartabilir. Köpekler ve kedilerin uyku süreleri kesintisiz olmadığından, devamlı uyanırlar, yatakta yürümeye ve sahiplerinin üstüne çıkmaya çalışırlar. Bu durum ise insanlarda uyku bölünmelerine neden olur” ifadesini kullandı. 

Northwestern Üniversitesi’ne bağlı Feinberg Tıp Fakültesi’nden Nöroloji uzmanı ve Koruyucu doktor olan Doç. Dr. Kristen Knutson, “Evcil hayvanların hareketleri sonucunda bilincinde olmadan gerçekleşen ‘mikro uyanışlar’ rahatsız edicidir; zira sizin REM uykusuna geçmenizi engeller. Bu da stres hormonunu tetikler ve kortizonun artmasına niçin olur” açıklamasını yapmış oldu.

Haberin Devamı

DEPRESYONA KARŞI EN İYİ ÇÖZÜM

Öte taraftan Cenup Kaliforniya Üniversitesi Keck Tıp Okulu uyku uzmanı ve hem de bir göğüs hastalıkları uzmanı olan Dr. Raj Dasgupta, depresyon ve kaygı bozukluğu bulunan insanların evcil hayvanlarıyla uyuyarak kendilerini daha rahat hissedebileceğini öne sürdü.

Klinik psikolog ve uyku uzmanı Michael Breus ise “İyi geceler: Uyku doktorundan 4 haftada daha iyi bir uyku için sıhhat rehberi” kitabında, evcil hayvanlarla paylaşılan alanlarda sorunsuz bir halde beraber uyumanın derin uykuya geçip geçmediğinizle ilgili bulunduğunun altını çiziyor. Breus, “Köpekler çoğu zaman tüm bir gece deliksiz uyuyabilir sadece kediler doğaları gereği geceleri de hareket halinde olabilirler” dedi.

Michael Breus: “Evcil hayvanlarımız da aynen insanoğlu benzer biçimde gürültülü şekilde horlayabilir ve bu durum uykunuzu bölebilir. Minik köpekler ve kediler ise çoğu zaman insanlarıyla beraber yorganın altına girmeyi severler, fakat bu da vücut ısınızı yükseltip uykunuzu bozabilir.”

Evcil hayvanlarınızla uyuyor musunuz? Bu haber sizi çok ilgilendiriyor...

Michael Breus: “Evcil hayvanlarımız da aynen insanoğlu benzer biçimde gürültülü şekilde horlayabilir ve bu durum uykunuzu bölebilir. Minik köpekler ve kediler ise çoğu zaman insanlarıyla beraber yorganın altına girmeyi severler, fakat bu da vücut ısınızı yükseltip uykunuzu bozabilir.”

UYKUSUZLUK ÇEKENLER ETKİLENEBİLİR

Yeni araştırmaların ışığında, evcil hayvanlarla aynı yatağı paylaşırken bazı kişilerin daha dikkatli olması gerektiği ortaya çıkıyor. Prof. Vsevolod Polotsky, “Uykuları kırılgan olanlar bu durumdan en fazla etkilenenler oluyor” dedi ve devam etti: “Evcil hayvanlarınızla beraber uyumak, uykusuzluğa niçin olmaz yada uykusuz kalmanızı tetiklemez; sadece kronik bir uyku problemi var ise, bunun üstesinden gelmenizi zorlaştırır.”

Uyku döngüleriniz ne süre bir kesintiye uğrasa, beynin hücresel düzeyde kendini onarma, yeni detayları depolama ve vücudun performansını hızlandırma kabiliyeti bozulmuş oluyor. İdeal bir dinlenme için uykunun dört aşamasını (NREM ve REM uykusu) tamamlamanız gerekiyor.

Bir uyku döngüsü, averaj 90 dakika olduğundan, bir çok insanoğlunun 7 ile 8 saat arası kesintisiz bir uykuya gereksinim duyduğu biliniyor. Bu aşamalarda meydana gelecek kopuşlar, kronik bir bitkinlik hissine, dikkat dağınıklığına, sorunları çözme ve karar verme yetilerinde olumsuzluklara niçin olur.

UYKU BÖLÜNMELERİNİN YIPRATICI ETKİLERİ

Uyku bölünmelerinin insan üstündeki etkilerini araştıran emekler ise karanlık bir tabloya işaret ediyor. Gece saatlerinde sık sık uyanan kişilerde demans riskinin arttığı, ileriki yaşlarındaki kişilerin ise yaşamını yitirme riskinin yüksek olduğu ortaya çıktı. Prof. Polotsky, “Uykusuzluk çeken kişilerde yada uyku bozuklukları yaşayanlarda (‘Gecikmiş Uyku Fazı Sendromu’ ve ‘Uyku Apnesi Sendromu’), solunum durmasından kaynaklı sık yaşanmış olan uyku bölünmeleri ve tekrar uykuya geçememe durumu görülüyor; bu durumun ise vücut üstünde yıpratıcı tesirleri bulunuyor” açıklamasını yapıyor.

Eğer astım, alerji ve kronik akciğer hastalığı bulunan milyonlarca kişiden biriyseniz, tüylü dostunuzla aynı yatağı paylaşmak kabusa dönüşebilir. Mevzuya ilişkin izahat icra eden Dr. Raj Dasgupta, “Tedavilerini yaptığım astım ve KOAH hastalarım bana, ‘Tabip merak etme köpeğim tüy dökmüyor’ diyor. Evet, tüy dökmeyebilirler fakat ihmal etmeyin ‘alerjenler’ hayvanların tükürüğünde ve derisinde bulunabilir. Şu demek oluyor ki gecede 8 saat alerjenlere maruz kalmanız gözlerinizde yaşarmaya niçin olabilir ve tıkalı bir burun sebebiyle uykunuz devamlı bölünebilir. Normal olarak dostunuzun hareketleri de uyku döngünüzün bozulmasına niçin olabilir” ifadelerini kullandı.

Evcil hayvanlarınızla uyuyor musunuz Bu haber sizi çok ilgilendiriyor...

‘KAS VE TENDON YARALANMALARINA DAHİ İYİ GELİYOR’

Meydana getirilen araştırmalar ve uzman görüşleri genel olarak hayvanlar ve insanların birlikte uyumasının hem pozitif hem de negatif yanları olabileceğinin altını çiziyor. Bu görüşlere katılan bir öteki isim de Baytar Doktor Altuğ Özer. Mevzuyla ilgili fikrini öğrenmek istediğimiz Özer, aslen kendisinin de evcil hayvanıyla uyuduğunu belirtti ve şunları söylemiş oldu:

Hem bir baytar hem de evcil hayvanlarla uyumanın verdiği deneyimlerden yola çıkarak söylüyorum ki; bunun son aşama pozitif tesirleri var. Mesela kedi ‘gırlaması’nın insanlardaki kan basıncını ve kalp atış hızını düzenlemiş olduğu, solunum güçlüğü sorunlarını ortadan kaldırdığı, kas ve tendon yaralanmaları sonucu meydana gelen problemleri rahatlattığı biliniyor.

‘UYKU ANINDA KARŞILIKLI BİR ENERJİ GEÇİŞİ YAŞANIYOR’

“Birlikte uyumanın refah verici ve metabolizma düzenleyici tesirleri yalnız insanlarda değil hayvanlarda da söz mevzusu” diyen Özer, “Beraber uyuma sürecinden sonrasında pet hayvanların daha mutlu, daha enerjik bulunduğunu gözlemliyoruz. Uyku anında karşılıklı bir enerji geçişi yaşanıyor. Negatif enerji karşılıklı olarak absorbe ediliyor, bunun sonucunda da ruhsal ve fizyolojik olarak hem pet hayvanlarımız hem de bizim için bir rahatlama, ruhsal olarak iyileşme yaşanıyor” ifadelerine yer verdi.

Evcil hayvanlarınızla uyuyor musunuz Bu haber sizi çok ilgilendiriyor...

TÜY YOLUYLA GEÇEN PARAZİTLERE DİKKAT!

Hayvanlarla uyumanın ne benzer biçimde zararları olabileceğini yönelttiğimiz Altuğ Özer, bilhassa parazit mevzusuna dikkat çekti. Bu parazitlerin insan sağlığı için büyük risk oluşturduğunun altını çizen Özer, şu şekilde söyledi:

Kedilerde toksoplazma adlı bir parazit bulunuyor. Bu parazit hanımlarda gebelikte düşüğe dahi niçin olabiliyor. Köpeklerde de bilhassa kist hidatik adlı parazit, insanlarda iç organlarda sorunlara yol açabiliyor. Ve bu parazitler tüy yöntemiyle insanlara geçebiliyor. Bilhassa bu iki noktada hayvanlarla birlikte uyumak problem teşkil edebiliyor.

Öte taraftan evcil hayvanlara iç ve dış parazit aşılarının yapılması, bu risklerin önüne geçmek için en etkili yol olacaktır.”

‘ALERJİK HASTALIĞI OLANLAR AYRI UYUSUN’

Parazit riskinin yanı sıra bazı insanoğlu için hayvanlarla uyumak risk barındırıyor. Özer, “Alerjik problemleri, solunum güçlüğü, kronik astım benzer biçimde bazı hastalıkları olan insanların evcil hayvanları ile uyuması önerilmiyor” dedi.

Peki ya hangi durumdaki hayvanlar için birlikte uyumak riskli. Baytar Doktor Altuğ özer, şu şekilde cevapladı:

“Hayvanlar için insanlarla birlikte uyuması sakıncalı olan bir durum genel olarak yok diyebiliriz. Bir tek çok ufak ise, yavruysa, hastaysa uyuma sırasındaki hareketlerimize dikkat etmemiz gerekiyor, hatta riske atmayarak birlikte uyumamak daha iyi olabilir.”

Yoruma kapalı.